Yapay Zeka Mezarlığı: Kapanan Ürünler Listesi

Yapay zeka yatırımları rekor kırarken biriken bir de liste var: kapanan ürünler. TechCrunch, vazgeçilen, kapatılan ya da beklentilerin çok altında kalan yapay zeka girişimlerini ve ürünlerini tek bir dosyada topladı. Dosya, "başarısızlık skorboardu" olmaktan çok, sektörün neyi yanlış hesapladığının kaydı niteliğinde.

Listenin en çarpıcı verisi S&P Global Market Intelligence'tan: yapay zeka girişimlerinin yaklaşık %42'si, kendilerini kuran kurumlar tarafından nihayetinde terk ediliyor. Gerekçeler değişiyor — yetersiz fon, teknik zorluklar, rekabet, ölçeklenme sorunu ya da yeterli talep olmaması.

Relay: platform özelliği ürüne dönüşünce

Zapier alternatifi olarak kurulan Relay, ağustos 2026'da tamamen kapandı ve ekibi Google'ın Chrome ekibine katıldı. Ürün, yapay zeka ajanlarıyla e-posta ve görev akışlarını otomatikleştiriyordu. Ancak OpenAI, Google ve diğer büyük platformlar benzer otomasyonu kendi araçlarına gömdüğünde, beş yaşındaki Relay tek başına var olma gerekçesini koruyamadı.

Character.ai: 1 milyar dolardan iflasa

2021'de eski Google araştırmacıları Noam Shazeer ve Daniel De Freitas tarafından kurulan Character.ai, 2023'te 1 milyar dolar değerlemeyle 150 milyon dolar yatırım almıştı. Ertesi yıl Google, şirketin teknolojisini lisanslamak ve kurucularını geri almak için 2,7 milyar dolar ödedi. Girişim kurucuları olmadan yoluna devam etti.

Sonrası bir dizi kriz: ailelerin, sohbet botlarının gençlerin intihar ve kendine zarar verme davranışlarına katkıda bulunduğu iddiasıyla açtığı davalar, Disney'in telif ihlali nedeniyle gönderdiği ihtar, 18 yaş altı kullanıcılara yönelik kısıtlamalar ve 2026 başında Google ile birlikte varılan uzlaşmalar. Bunlar yetmedi; şirket ekim başında hukuki, düzenleyici ve operasyonel gerekçelerle iflas başvurusu yaptı. İronik ayrıntı: şimdi bazı fikri mülkiyetleri için 20 milyon dolarlık açılış teklifi Disney'den geldi.

OpenAI'nin kendi iç mezarlığı

Listenin en öğretici bölümü, sektörün en değerli özel şirketinin kendi denemeleri. OpenAI, ChatGPT'yi bir "süper uygulama"ya dönüştürmek için 9 Temmuz'da uygulamayı yeniden tasarladı; sekmeler ayrıldı, eski sürüm "ChatGPT Classic" olarak adlandırıldı. Kullanıcılar arayüzü karmaşık buldu ve değişiklik kısa süre içinde geri alındı.

Buna karşılık bağımsız uygulamaları kapatıp özelliklerini ChatGPT'ye taşıma stratejisi daha iyi sonuç verdi. Yapay zeka destekli bağımsız tarayıcı ChatGPT Atlas, bir yıldan kısa sürede, 9 Ağustos'ta kapatıldı ve en kullanışlı özellikleri ChatGPT'ye taşındı. Aynı şey web'de gezinip görev tamamlayan ajan Operator için de yapıldı. Görsel üretimi ChatGPT'ye gömüldükçe DALL-E'nin ayrı bir durak olarak ağırlığı azaldı. Video paylaşım platformu Sora ise yüksek işletme maliyeti ve kullanıcı tutundurma sorunları nedeniyle Mart 2026'da kapandı.

Apple Siri AI ve 250 milyon dolarlık gecikme

Apple, 2024'te Apple Intelligence'ı tanıttığında bağlamı anlayan, uygulamalar arasında görev tamamlayan yeni bir Siri vaat etti. Teslim tarihi defalarca ertelendi; mühendislik sorunları ve hatalar gerekçe gösterildi. Gecikme, iPhone 16'nın yapay zeka özelliklerinin nasıl pazarladığına ilişkin bir davada 250 milyon dolarlık uzlaşmayla sonuçlandı. Yeni Siri AI ancak bu temmuzda iOS 27 beta ile göründü ve bu ay İngilizce kullanıcılara açıldı.

Microsoft Recall: güvenlik itirazı bitmedi

2024 Build konferansında tanıtılan Recall, Windows için "fotoğrafik hafıza" olarak sunuldu: kullanıcının ne yaptığının ekran görüntülerini alıp aranabilir hale getiriyordu. Gizlilik ve güvenlik itirazları gecikmeyi getirdi; özellik yaklaşık bir yıl ertelendi ve yeniden tasarlandı. Tartışma yine de kapanmadı: bir güvenlik araştırmacısı, Recall'ın yakaladığı verileri dışarı aktarıp gösteren bir araç geliştirdi.

Donanım tarafı: Humane AI Pin ve Rabbit R1

Humane AI Pin, yapay zeka donanımının en bilinen başarısızlıklarından biri. Şirket 230 milyon dolar yatırım topladı, ürün büyük ilgi gördü ama performans sorunları bir türlü aşılamadı. Pil yangını riski nedeniyle müşterilere şarj kutusunu kullanmayı bırakmaları çağrısı yapıldı; şubat 2025'te AI Pin işi kapatıldı ve varlıkların büyük bölümü HP tarafından 116 milyon dolara satın alındı.

Rabbit R1 ise CES 2024'te tanıtıldı ve kısa sürede 100 bin adet sattığını duyurdu. Ancak erken incelemeler cihazı yarı bitmiş, performansı güvenilmez ve entegrasyon sayısı kısıtlı olarak tanımladı. Şirket pes etmedi: R1'i ajan görevleri yapabilen bir bilgisayar denetleyicisi olarak konumlandırmaya devam ediyor ve "Project Cyberdeck" adlı yeni bir donanım projesi duyurdu.

Daha az bilinenler: Huxe, Yupp, Figgs AI, Notion Mail

Huxe, eski NotebookLM geliştiricilerinin kurduğu ve yazılı bilgiyi sohbet biçiminde sese çeviren bir uygulamaydı; Mayıs 2026'da kapandı. Gerekçenin bir kısmı, Spotify gibi büyük platformların benzer özellikleri geniş kitlelere sunmaya başlamasıydı.

Yupp, yüzlerce modelin yanıtlarını karşılaştırmaya izin veren ücretsiz bir oyun alanıydı ve zirvede 800'den fazla modeli test ettiriyordu. Kurucularına göre ürün-pazar uyumu yeterince güçlü çıkmadı; platform Mart 2026'da kapandı. Figgs AI 2023-2024 arasında 1 milyondan fazla kullanıcıya ulaştı ama hizmeti ücretsiz sürdürmek çok pahalı hale geldiği için kapandı. Nisan 2025'te çıkan Notion Mail ise ilginç bir nedenden kapanıyor: kullanıcılar gelen kutularını yönetmek için ayrı ajanlar kullanmayı tercih etti.

Buradan çıkan üç ders

Platformlar özelliği yutuyor. Relay, Huxe ve Notion Mail örnekleri aynı hikayeyi anlatıyor: tek bir özellik etrafında kurulan ürün, o özellik ana platforma girdiğinde ayakta kalamıyor.
Dağıtım, modelden daha belirleyici. Karşılaştırma oyun alanı veya sohbet botu gibi ürünlerde kullanıcı kazanmak kolay, elde tutmak zor.
Donanımda beklenti yönetimi kritik. Hem Humane AI Pin hem Rabbit R1, tanıtımda verilen sözlerle teslim edilen ürün arasındaki farkın bedelini ödedi.

Sonuç

Listenin tamamı, yapay zekanın ticari olarak olgunlaşma sürecinin doğal bir parçası. Ancak Türkiye'de ürün geliştiren ekipler için en pratik çıkarım şu: fikrinizi "model ne kadar iyi" sorusu üzerine değil, "bu özellik ana platforma girdiğinde ne kalır" sorusu üzerine kurmak gerekiyor.