İçindekiler
Yapay zeka dijital dolandırıcılığı büyütürken aynı zamanda dolandırıcılara karşı da yeni bir silaha dönüşüyor. Wired'ın Kernel Panic bültenine göre anti-siber suç girişimleri, dolandırıcıları gerçek kurban sandıkları yaşayan botlarla konuşturarak kandırmaya başladı.
Sahte Kurban Botları: Apate
Avustralyalı Apate şirketi, adını yunan mitolojisindeki aldatma tanrıçasından alıyor. İki yıldır geliştirdiği sistem, telefon dolandırıcılarını, asla tuzağa düşmeyen ama konuşmayı olabildiğince uzatan yapay zeka botlarına yönlendiriyor. Amaç iki katmanlı: dolandırıcının zamanını ve kaynaklarını harcamak, bu arada işlediği dolandırıcılık hakkında istihbarat toplamak.
Kurucu ve CEO Dali Kaafar, "Kendimizi dolandırıcılar için mükemmel kurbanlar inşa ediyor gibi görüyoruz" diyor. Kaafar'a göre bir dolandırıcının bir botla konuştuğu her dakika, aynı dolandırıcının otomatik arama araçlarıyla ulaşabileceği yüzlerce, hatta binlerce kişinin kurtarıldığı bir dakika anlamına geliyor.
Ölçek Rakamlarla Ortada
- Apate platformunda yaklaşık 350.000 bot çalışıyor.
- Platform bankalar tarafından kullanılıyor, telekom şirketleri tarafından destekleniyor.
- Botlar sadece telefonları açmıyor; sahte sohbet gruplarına sızıp kısa mesajlara da yanıt veriyor.
- Şirket, dolandırıcılar hakkında 250.000'den fazla bilgi parçasını gerçek zamanlı topladı: sahte URL'ler, para katırı hesapları, banka bilgileri.
Botların farklı kişilikleri, dil becerileri ve profilleri var. Tıpkı gerçek insanlar gibi kimi zaman WhatsApp hesapları oluyor, kimi zaman olmuyor; bazen telefonu açıyorlar, bazen "sonra arayacağım" deyip kapatıyorlar. Kaafar, Apate aramalarının düzenli olarak iki saatten fazla sürdüğünü söylüyor.
Test: Kandırmak Gerçekten Zor
Wired ekibi, kullanıcıların dolandırıcı rolünü oynadığı bir demo sürümünü test etti. Botlar, sağlıklı bir şüphecilik gösterirken dolandırıcıya yeterli açık bırakacak şekilde tasarlanmış; bu denge hemen hissediliyor ve fazlasıyla sinir bozucu bulunuyor. Ekip, altı dakikalık uğraşa rağmen Apate botunu kripto yatırımına ikna edemedi.
Bal Küpleri de Yapay Zekaya Geçti
Yalnızca telefon dolandırıcılığı değil. Yıllardır şirketler, hackerlara zaman kaybettirmek için sahte sanal makineler (bal küpü/honeypot) kuruyordu. ETH Zürih'ten doktora araştırmacısı Mark Vero, açık kaynak bal küpü sağlayıcılarının giderek daha fazla dil modeli kullandığını söylüyor. Vero ve ekibinin araştırmasına göre dil modeliyle güçlendirilmiş bir bal küpü, yapay zeka saldırganlarını belirgin biçimde daha uzun oyalıyor ve saldırganlar onu çok daha düşük oranda bal küpü olarak işaretliyor. Vero, "Bu sistemler yeterince iyi kurulursa savunmacılar için oldukça avantajlı olur" diyor.
Yine de Tehdit Bitmiş Değil
Bu ilerlemeye rağmen dolandırıcılık hâlâ sınır tanımıyor. Siber suçlular her yıl milyarlarca mesaj ve arama başlatıyor; en sofistike operasyonlar ise fiziksel, endüstriyel ölçekte dolandırıcılık merkezleri işletiyor. Profesyonel dolandırıcılık avcıları ve operasyonlara sızma girişimleri yıllardır caydırıcı iş yapsa da kolluk ve araştırma çabaları dijital dolandırıcılığın genel yayılımını durdurabilmiş değil.
Sonuç
Yapay zeka dolandırıcılığın hem motoru hem de freni hâline geliyor. Sahte kurban botları, dolandırıcıların en kıt kaynağını, yani zamanını tüketiyor ve aynı anda değerli istihbarat üretiyor. Ancak uzmanlar, asıl kazanımın kolluk, bankalar ve sosyal medya şirketleri arasında yapay zeka destekli ortak bir istihbarat paylaşımından geçtiğini vurguluyor.