Veri Brokerları Ofis Dosyalarınızı Yapay Zekaya Satıyor: E-posta, Slack ve Toplantı Kayıtları
Yazar: KOZBA
İçindekiler
Yapay zeka laboratuvarları kamuya açık veriyi büyük ölçüde tüketti. Şimdi sıra şirketlerin iç iş akışlarında: e-postalar, Slack mesajları, destek biletleri, toplantı kayıtları. WIRED yazarı Steven Levy, gelen kutusuna düşen satın alma tekliflerini takip ederek büyüyen bir veri brokerlığı pazarını inceledi.
Gelen kutusuna düşen teklifler
Levy'ye gelen bir e-postada, "Anthropic ve OpenAI gibi yapay zeka laboratuvarlarının WIRED gibi medya şirketlerine eski iş kayıtlarının (dokümanlar, e-postalar, Slack mesajları, biletler) bir kopyası için 350 bin ile 1,8 milyon dolar arasında tek seferlik ödeme yaptığı" öne sürülüyordu. Toplantı kayıtlarını da listeye ekleyen benzer bir teklifte rakam 2 milyon dolara çıkıyordu.
Aynı e-postada veri pazarının gerekçesi de yazılıydı: "Kamuya açık veri tükendi ve laboratuvarlar daha iyi model kurmak için özel veriye 45 milyar doların üzerinde harcama yapıyor."
Bu pazar ne kadar büyük?
Levy, araştırdıkça işin tahmin ettiğinden çok daha büyük olduğunu gördü. Sektörün önde gelen isimleri Handshake, Micro1 ve Mercor; veritabanlarını adeta modern bir altına hücum gibi topluyor. 2023'te kurulan Mercor'un üç kurucu ortağı geçen yıl 22 yaşında milyarder oldu.
Micro1 CEO'su Ali Ansari'ye göre laboratuvarlar, kurumlar ve robotik şirketleri veri için yılda yaklaşık 40-50 milyar dolar ödüyor. WIRED bu rakamı doğrulayamadığını belirtiyor. Ansari, "önümüzdeki iki-dört yılda bu yılda 1 trilyon doları aşacak" diyor. Son YC döneminde 65 şirketten 40'ının veri girişimi olarak sınıflandırılması da talebin büyüklüğünü gösteriyor.
Handshake: tek bir yazı için 1.000 dolar
Bir serbest yazar, Handshake adlı şirketin tek bir haber dosyasındaki emeği için 1.000 dolar teklif ettiğini yazdı. Yazar satmadı. Handshake sözcüsü teklifi doğruladı: "Laboratuvarların modellerin gerçek bilgi işini nasıl ele aldığını test edip eğitebilmesi için birçok alanda profesyonel doküman lisanslıyoruz. Gazetecilik de bu alanlardan biri." Şirket, işinin önemli bir bölümünün lisansüstü öğrencilerin makalelerini ve ders çalışmalarını satın almak olduğunu da belirtiyor.
Bir başka şirket olan Sunset ise startup'ların kapanma sürecini yönetiyor; veriyi temizleyip anonimleştirdikten sonra laboratuvarlarla anlaşmayı aracılık ediyor.
Spirit Airlines dosyası: 500 milyon iç mesaj
Bu veri avının "Vahşi Batı" yönü, iflas eden Spirit Airlines'ın dijital varlıklarını satışa çıkarmasıyla görünür oldu. Korpus 80 bin e-posta hesabı, 500 milyon iç mesaj, 20,6 milyon Microsoft SharePoint dosyası ve 1 milyon zaman kartı kaydı içeriyordu.
Google 10 milyon dolarlık teklifle öne çıktı; ardından Micro1 2,5 milyon dolar daha artırarak geçti ve kazananın kim olduğu tartışmaya dönüştü. Satış şu anda durdurulmuş durumda. Nedeni, uygulamanın tamamını sorgulatan bir itiraz: kabin memurları sendikası, satışın kendi özel bilgilerini kapsadığını savunuyor.
Anonimleştirme gerçekten yeterli mi?
Veri şirketlerinin neredeyse tamamı modellere kişisel tanımlanabilir bilgi (PII) gitmediğini söylüyor. Mercor CEO'su Brendan Foody, veri aktarıldığında PII'nin çıkarıldığını ve bunun doğrulanabildiğini belirtiyor. Ancak Electronic Privacy Information Center genel danışmanı Mayu Tobin-Miyaji aynı fikirde değil: "Anonimleştirmenin gizlilik sorunlarını tamamen ortadan kaldırdığı açık değil. E-postalar ve Teams mesajları, ayıklanması daha zor yapılandırılmamış veri içerir. Çalışanların doktor randevularından ya da aile meselelerinden bahsettiği mesajlar olabilir."
Girişimci Gordon Ritter ise standardın hiç kurulmadığını söylüyor: "Veri edinimi için normları ve standartları belirlemedik ve bu uygun şekilde yapılmıyor. Yapay zeka endüstrisi, standart koyma kapasitemizden çok daha hızlı ilerliyor; bu kısmen bilinçli."
Asıl soru: kimin emeği, kimin yerine?
Bu veri toplama hareketinin en rahatsız edici yanı, çalışanları çoğu zaman açık rıza olmadan, kendi işlerini otomatikleştirmeye yarayacak bir veri kümesine katkı vermeye dahil etmesi. Mercor'un "İnsan zekasını yapay zeka ekonomisine güç vermek için organize ediyoruz" mottosu da bu gerilimi özetliyor.
Ansari'ye göre şirketlerin iş akışı verisini düzenli olarak yapay zeka şirketlerine satması zamanla normalleşecek ve "reklamdan daha büyük bir gelir kalemi" olacak. Çalışanların bundan rahatsız olabileceği itirazına ise "adil bir nokta" diyor ve işin olumlu tarafına bakılmasını öneriyor.
Sonuç
Yapay zeka yarışının görünmeyen cephesi artık veri merkezleri değil, şirketlerin arşivleri. Levy'nin yazısı, satın alma tekliflerinin doğrudan gazetecilerin ve çalışanların kapısına geldiğini gösteriyor. Kurumlar için pratik sonuç: Slack, e-posta ve bilet arşivlerinizin kim tarafından, hangi rızayla ve hangi anonimleştirmeyle satılabileceğini bugünden tanımlamak gerekiyor.