Pentagon Yapay Zeka Alımları Hızlanıyor

ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon), yapay zeka ürünlerini satın alma sürecini hızlandırmak için "Tradewinds" adlı programı genişletiyor. Program kapsamında şirketler, en fazla beş dakika uzunluğunda ürün videoları göndererek yapay zeka çözümlerini hükümetin satın alma havuzuna sokabiliyor. OpenAI, Anthropic ve Google, katılımcı şirketler arasında listeleniyor.

Tradewinds Nedir?

Tradewinds Solutions Marketplace, Savunma Bakanlığı'nın (DoD) Baş Dijital ve Yapay Zeka Ofisi (CDAO) tarafından yönetiliyor ve aslında 2022 sonundan beri faaliyette. Programın amacı, "geleneksel olmayan" savunma yüklenicilerini sürece dahil etmek. Şirketler, hükümetin düzenli olarak güncellediği stratejik odak alanlarından birine hitap eden videoları gönderiyor. En az ayda bir kez toplanan bir jüri, başvuruları değerlendirip ürünleri Tradewinds pazar yerine kabul edip etmeyeceğine karar veriyor. Kabul edilen ürünler, hükümet yetkililerinin inceleyebildiği videolarla birlikte listeleniyor.

"Post-Competitive" Statü ve Hız

Kabul edilen ürünler "post-competitive" (rekabet öncesi tamamlanmış) statü kazanıyor. Bu statü, alım kurallarındaki rekabet şartlarının bir kutusunun işaretlenmesini sağlayarak ihale süreçlerini aylarca kısaltabiliyor. Bir DoD yetkilisine göre, bazı durumlarda Tradewinds kullanılarak bir haftadan kısa sürede sözleşme yapılabildi. Bu durum, aylarca süren geleneksel satın alma süreçlerine girmek istemeyen girişimler için cazip.

Diğer Anlaşmalar (OT) ve Şeffaflık Sorunu

Tradewinds kabulü, "other transaction" (OT) adı verilen ve belirli federal satın alma kurallarına tabi olmayan özel sözleşme türleriyle anlaşma yapmayı kolaylaştırıyor. Yasaya göre Pentagon, tek bir OT için Kongre'yi bilgilendirmeden 500 milyon dolara kadar harcama yapabiliyor. Ancak tüm kurumlar OT harcamalarını kamuya açık biçimde raporlamıyor; raporlasalar bile bu bilgiler USASpending.gov ve SAM.gov gibi sitelerde bulunması zor oluyor. Iowa Senatörü Joni Ernst, OT'lerin "şüpheli maliyetler, kısıtlı bilginin yanlış işlenmesi, gözetim eksikliği ve hesap verebilirlik sorunları" gibi riskler taşıdığını belirtiyor.

Kimler Katılıyor?

Kamuya açık kayıtlara göre Google, Anthropic ve OpenAI'ın CDAO ile OT anlaşmaları bulunuyor. OpenAI, Anthropic ve Google bu habere yorum yapmadı. 2018'de Google çalışanlarının Pentagon'un Project Maven programına tepkisi şirketin projeden çekilmesine yol açmıştı; Pentagon, yıllar boyunca Google'ı daha az siyasi projelerle geri kazanmaya çalıştı. Google, Temmuz 2025'te CDAO ile 200 milyon dolarlık bir sözleşme duyurmuştu.

Odak Alanları Değişti

Bu yıl Pentagon, "kuvvet öldürücülüğünü artıran" ve ortak hedefleme sürecine, diğer adıyla "kill chain" yürütmesine yardımcı olacak yapay zeka ajanlarını "serbest bırakan" teknolojiler için video başvuruları istiyor. Buna karşılık Biden yönetiminin son başvuru döneminde istenen "sorumlu yapay zeka kültürü" ve yapay zeka gelişimi için koruma önlemleri içeren ürün teklifleri artık öncelik olmaktan çıktı. Bir DoD yetkilisi, 2026 konularının Ocak 2026'daki bir yapay zeka stratejisi notuyla uyumlu seçildiğini söylüyor.

Neden Önemli?

Tradewinds, yapay zekanın savunma tedarik sistemine ne kadar hızlı gömüldüğünü gösteriyor. Program, bir yandan bürokrasiyi azaltıp girişimlere kapı açarken, diğer yandan şeffaflık ve hesap verebilirlik sorularını beraberinde getiriyor. Savunma alanında yapay zeka alımlarının ölçeği (2027 bütçe talebinde Savunma Bakanlığı için 1,5 trilyon dolar) göz önüne alındığında, bu tür hızlı satın alma mekanizmaları sektörün tamamını etkiliyor.

Küçük Şirketler İçin Ne Anlama Geliyor?

Tradewinds yalnızca dev yüklenicilere değil, geleneksel olmayan yeni girişimlere de kapı açmayı hedefliyor. Beş dakikalık bir videoyla pazara girebilmek, uzun ihale süreçlerine kıyasla daha az kaynakla savunma müşterisine ulaşmak isteyen küçük yapay zeka şirketleri için ciddi bir fırsat. Ancak şeffaflık sorunları ve OT sözleşmelerinin denetimi, bu hızın beraberinde getirdiği riskleri de gündemde tutuyor.

Sonuç

Pentagon, yapay zeka alımlarını beş dakikalık videolarla hızlı bir sürece dönüştürüyor. Program, önde gelen yapay zeka şirketlerini savunma ekosistemine dahil ederken, gözetim ve şeffaflık konusundaki tartışmaları da büyütüyor. Bu mekanizmanın kalıcı etkisi, hem sözleşme hacimleri hem de Kongre'nin OT şeffaflığı için getirdiği yeni raporlama zorunluluklarının uygulanmasıyla ortaya çıkacak.

Kaynak: WIRED (8 Ekim 2026)