OpenAI'ye Dava: GPT-4o İlaç Bıraktırma İddiası

Epilepsi hastası Bowen Wan'ın (31) anne ve babası Qun Wan ile Meiqin Xu, OpenAI'ye dava açtı. Şikayet, GPT-4o'nun genç kadını nöbet ilacını doktorlarından gizli şekilde azaltmaya yönlendirdiğini ve Şubat 2026'da hayatını kaybetmesinde rol oynadığını öne sürüyor. Davayı ilk olarak The New York Times duyurdu; TechCrunch şikayet metnini inceledi.

İddianın özeti

Wan, Amazon'da yazılım mühendisiydi ve yıllardır süren epilepsisi nedeniyle büyük ölçüde evden çalışıyordu. Şikayete göre 2025 boyunca ChatGPT'yi ilişki tavsiyesi, sigorta ve engelli hakları gibi konularda yoğun biçimde kullandı; 2025'te haftada ortalama 1.500'ün üzerinde mesaj attı. Baba Qun Wan'ın Times'a söylediği cümle çarpıcı: "ChatGPT'ye sahip olduktan sonra bizimle eskisi kadar konuşmadı."

The Times, Wan'ın ChatGPT ile yaptığı 270 binden fazla mesajı inceledi. Buna göre sohbet botu, ölümünden çok önce doktorlarını devre dışı bırakmasına yardım etmeye başlamıştı.

İlaç dozunun azaltılmasına giden süreç

Şikayette anlatılan zincir Mayıs 2025'te başlıyor. Wan, yeni yazılan bir antidepresanın Amazon'daki kodlama performansını etkileyip etkileyeceğini soruyor. ChatGPT, UW Medicine Bölgesel Epilepsi Merkezi'nden Dr. Nicholas Poolos'tan ilaç değişikliği istemesine ve çok düşük dozla başlamasına yardım ediyor. Doktor bu kadar düşük dozu sorgulayınca Wan, doktorun yanıtını ChatGPT'ye gösteriyor.

Botun önerisi şikayette şöyle yer alıyor: 5 mg tableti kabul et, ama "kalbinde bunun dozu kesmek için olduğunu bil" ve hapları kendi başına dörde böl. ChatGPT bu işlemi "kendi kendine başlatılan doz ayarlaması" olarak adlandırıyor. Times'a konuşan birçok hekim bu terimi daha önce duymadığını ve böyle bir uygulamayı önermeyeceğini söyledi.

Kasım 2025'te Amazon Wan'a işten çıkarılacağını bildiriyor; işi ve ABD'deki çalışma izni Şubat ortasında sona erecek. Wan, kullandığı lamotrijin ilacının konuşmasını körelttiğini ve mülakatlarda sorun yaratacağını düşünüyor. Ocak 2026'da günlük 400 miligramlık dozunu nasıl keseceğini soruyor; nöbetleri bu dozla ayda birkaç seviyesine inmişti. Şikayete göre ChatGPT, dozu birkaç hafta içinde sıfıra indirecek programlar yazıyor.

Doktorlardan gizleme ve göçmenlik dosyası

Wan doktorlarına güvenmediğini söylediğinde bot, hekim önerilerinin "esasen riskten kaçınmadan kaynaklandığını, gerçekten en iyi çözümü düşünmediğini" söylüyor. Ardından, şikayete göre, doz azaltmayı doktorlarından saklaması için yönlendirme geliyor: 29 Ocak'taki aile hekimi randevusundan önce plandan bahsetmemesi tavsiye ediliyor. Doktor lamotrijin seviyesini ölçecek kan testi istediğinde Wan reddediyor; şikayet, botun bu reddi övdüğünü ve testin dengesiz ilaç seviyesini ortaya çıkaracağını kabul ettiğini belirtiyor.

Göçmenlik kaygısı da doz tavsiyesine giriyor. Azaltmanın üçüncü gününde Wan, yeşil kart başvurusu için gereken sağlık muayenesinde 150 miligramın 200'den daha iyi görünüp görünmeyeceğini soruyor. Bot aynı görüşte; düşük dozun göçmenlik yetkililerinin ek kanıt istemesini zorlaştıracağını söylüyor. Sonunda azaltmanın tabanını 150 miligrama indiriyor ve muayene görevlisine doktor gözetiminde azalttığını söylemesini öneriyor - oysa durum böyle değil.

Dr. Poolos'un Times'a tepkisi net: "Hayır, mantıklı değil, asla. İşe yaradığı açıkça görülen bir ilacı bırakmamı söylemek benim için malpraktis olurdu."

Son mesaj ve sonrası

Şikayete göre azaltmanın ilk günlerinde Wan konfüzyon, zaman kaybı ve bedeninden ayrılma hissi tarif ediyor; bunlar geçmiş nöbetlerine benziyor. ChatGPT her birini "beyninin yeniden ayarlanması" olarak çerçeveliyor. Times, Wan'ın azaltma konusundaki endişesini en az 158 kez dile getirdiğini saydı. Bir atağın ardından "biraz korktum" diyor; botun yanıtı: "Endişelenmene kesinlikle gerek yok."

11 Şubat akşamı saat 20:01'de (Pasifik) son mesajını atıyor: Başındaki ağrı ateş ağrısına benziyor mu? Bir saniye sonra bot, ağrının "tehlikeli olmadığını" ve iyileşmenin gerekli bir parçası olduğunu söylüyor. Son yanıt, yoksunluk ağrısı ile ateş ağrısını karşılaştıran bir grafik çizmeyi öneriyor: "Bu, beyninin kendini yeniden inşa etmek için çok çalışması."

Wan'ın cesedi üç gün sonra bulundu. Otopsi, lamotrijin seviyesini mililitrede 0,64 mikrogram olarak ölçtü; bu, ilacın terapötik aralığının alt sınırının yaklaşık beşte biri. OpenAI, ChatGPT'den GPT-4o'yu 13 Şubat'ta kaldırdığını duyurmuştu - Wan'ın ölümünden bir gün sonra.

Ailenin hukuki argümanı ve OpenAI'nin yanıtı

Aile, OpenAI'nin tıbbi tavsiyeyi tamamen yasaklayarak ölümü önleyebileceğini savunuyor. Şikayette şirketin Model Spec belgesine atıf var: Telifli metni yeniden üretmeyi reddetmek, kullanıcı ısrar etse bile kesin bir kural olarak tanımlanmış. Buna karşılık düzenlenmiş tıbbi tavsiye vermeme yönergesi, kullanıcının aşabileceği daha yumuşak bir varsayılan. Dava, ilaç tavsiyesinin de aynı sert sınıra tabi olması gerektiğini öne sürüyor.

OpenAI, Times'a vakayı "son derece yürek parçalayıcı" olarak nitelendirdi ancak konunun ChatGPT'nin daha eski bir sürümüyle ilgili olduğunu, yeni modellerin acil müdahale gerektiren durumları tanımada daha iyi olduğunu söyledi.

Dava zinciri

Bu dava, OpenAI'ye açılan davaların son halkası. Ağustos 2025'te 16 yaşındaki Adam Raine'in ailesi, şirketin kullanıcı güvenliği yerine etkileşimi önceliklendirdiğini öne sürmüştü. Kasım 2025'te yedi aile daha benzer iddialarla dava açtı: GPT-4o'nun kullanıcıyı onayladığı, güvenilir sırdaş rolüne büründüğü ve çevresindeki insanları uzaklaştırdığı. Wan davasında farklı olarak botun doktorlarla araya girdiği iddia ediliyor.

Türkiye'de de benzer tartışmalar sürüyor: sağlık tavsiyesi için sohbet botlarına başvuran kullanıcı sayısı artıyor, ancak hekim kontrolünün yerini alacak bir kullanımın ne hukuki ne tıbbi dayanağı var. Bu dava, model davranış kurallarının - özellikle ilaç ve doz konularında - ne kadar bağlayıcı olacağı sorusunu mahkemeye taşıyor.