Meta Yeni Şartlarla Haber Sitelerini Tarayabilecek

Meta'nın 30 Ekim 2026'da yürürlüğe girecek yeni ticari şartları, şirketin platformlarını iş için kullanan hesaplarla "ilişkili" web sitelerini taramasına izin veriyor gibi görünüyor. The Verge'ün aktardığına göre haberi ilk kez Nieman Lab gündeme getirdi; hukuk uzmanları metnin haber sitelerinin taranmasına kapı araladığını söylüyor.

Şartlar tam olarak ne diyor?

Yeni metin, kullanıcıyı Meta'ya şu yetkiyi vermeye çağırıyor: "ürünleriniz veya hizmetlerinizle ilişkili alan adlarına, web sayfalarına veya URL'lere (ve bunlar üzerinden erişilebilen her türlü içeriğe) otomatik yazılımlarla (web kazıyıcılar, botlar, robotlar, örümcekler, tarayıcılar ve kullanıcı ajanları gibi) erişmek, dizinlemek, önbelleğe almak, analiz etmek, toplamak, almak veya taramak" ve bu adreslerden periyodik güncelleme çekmek. Şartlar ayrıca Meta'nın test kimlik bilgileri oluşturmasına izin veriyor.

İçerik ne için kullanılabilir?

Metne göre Meta, bu adreslerden topladığı içeriği ürünlerini ve hizmetlerini "sağlamak, geliştirmek, iyileştirmek, araştırmak, eğitmek" ve bütünlüğünü korumak için kullanabilir. Yani ifade, yapay zeka modellerinin eğitimi dahil geniş bir kullanım alanını kapsıyor. Şartlar, ticari hesapları üzerinden Facebook, Instagram, WhatsApp ve Messenger'da içerik tanıtan işletmeleri ilgilendiriyor.

Lisans anlaşmalarını atlama yolu mu?

Nieman Lab'in işaret ettiği nokta şu: Meta daha önce CNN, Fox News, USA Today ve People gibi yayıncılarla yapay zeka lisans anlaşmaları imzalamıştı. Yeni şartlar, yayıncıların Meta'nın kendi altyapısına yüklediği ya da iş hesabıyla ilişkilendirdiği içerikler üzerinden çok daha geniş bir içerik havuzuna erişim sağlayabilir. Bu, ayrı lisans anlaşması ihtiyacını fiilen ortadan kaldırabilecek bir okuma.

Kabul etmeyen ne olacak?

Şartlarda, yeni politikaları kabul etmeyen işletmelerin "ürünleri ticari amaçla kullanma veya bunlara erişme hakkını kaybedebileceği" yazıyor. The Verge, Meta'nın konuya ilişkin yorum talebine hemen yanıt vermediğini belirtiyor.

Link paylaşımı ücretli, tarama bedava

Tablonun çarpıcı tarafı şu: Meta geçtiğimiz ay başlattığı Meta One aboneliğiyle işletmelerin ve içerik üreticilerinin gönderilerine link eklemesini ücretli hale getirdi. Nieman Lab konuyu tek cümlede özetliyor: "Başka bir deyişle Meta, ücretsiz olarak taramasına izin verilecek içeriğe link vermek için kullanıcıdan ücret almaya başladı."

Site sahipleri için pratik anlamı

İşletme hesabınızla ilişkilendirilmiş bir site işletiyorsanız, şartların kapsamına ilişkin üç somut adım var. Birincisi robots.txt ve bot politikalarınızı gözden geçirmek; hangi botlara izin verdiğinizi açıkça yazmak. İkincisi kritik sayfalar için noarchive gibi meta direktiflerini değerlendirmek. Üçüncüsü, hukuki tarafta içerik lisanslama ve itiraz süreçlerini danışmanla netleştirmek. Tarayıcı botu davranışı ile şartların hukuki yorumu birbirinden ayrı iki konu; teknik engel hukuki yetkiyi ortadan kaldırmıyor.

Türkiye'deki yayıncılar nereye bakmalı?

Meta'nın ticari şartları küresel; yani Türkiye'deki haber siteleri ve bloglar da aynı metne tabi olabilir. İş hesabı üzerinden içerik dağıtan yayıncılar için kritik soru şu: sayfalarımın Meta tarafından tarandığını ve model eğitiminde kullanıldığını nereden görebilirim? Şartlar bu konuda bir bildirim, opt-out veya raporlama mekanizması tanımlamıyor. Bu boşluk, yayıncı tarafında hukuki ve teknik itirazın önemini artırıyor.

Rakamlarla özet

Yürürlük tarihi: 30 Ekim 2026
Kapsam: Facebook, Instagram, WhatsApp, Messenger işletme hesaplarıyla ilişkili siteler
İzin verilen araçlar: kazıyıcı, bot, robot, örümcek, tarayıcı, kullanıcı ajanı
Kullanım amacı: sağlama, geliştirme, iyileştirme, araştırma, eğitim
Kabul etmeyenler için: ticari erişimin kaybedilmesi riski

Şartlar ne zaman ve nasıl yürürlüğe giriyor?

Yeni ticari şartlar 30 Ekim 2026'da yürürlüğe girecek. İşletme hesabı üzerinden platformu kullanan taraf, şartları kabul etmiş sayılıyor; ayrı bir onay ekranı zorunlu görünmüyor. Bu da birçok yayıncı ve site sahibinin değişikliği fark etmeden kapsama girebileceği anlamına geliyor. Metinde, şartları kabul etmeyen işletmelerin ticari erişimini kaybedebileceği açıkça belirtiliyor.

Sadece haber siteleri mi etkilenecek?

Kapsam yalnızca haber siteleriyle sınırlı değil. Bir işletme hesabıyla ilişkilendirilmiş her alan adı, web sayfası veya URL kapsama girebilir: kurumsal bloglar, e-ticaret katalogları, ürün kılavuzları, dokümantasyon siteleri. Yani metin, içerik üreten herkesi teknik olarak ilgilendiriyor. Bu genişlik, haberi bir yayıncı meselesi olmaktan çıkarıp site sahipliği ve içerik lisanslama gündemine taşıyor.