İçindekiler
Amerika Birleşik Devletleri Federal Ticaret Komisyonu (FTC), yapay zeka modellerinin tüketicilere yönelik teşkil ettiği riskler ve kontrolden çıkan otonom yazılımlar nedeniyle OpenAI ve Anthropic başta olmak üzere sektörün önde gelen laboratuvarlarına yönelik resmi bir inceleme başlattı. 30 Eylül 2026 Çarşamba günü FTC sözcüsü tarafından doğrulanan soruşturma kapsamında kurum, şirket yöneticilerini ifadeye çağırmayı ve teknik belgeleri teslim etmeye zorunlu kılmayı sağlayan sivil soruşturma talepleri (CID) hazırlıyor.
Tüketiciyi Koruma Yasası Masada
FTC Başkanı Andrew Ferguson tarafından ilk adımları yaz aylarında atılan soruşturma, yapay zeka geliştiricilerinin FTC Yasası kapsamındaki tüketiciyi koruma ve haksız rekabeti engelleme kurallarını ihlal edip etmediğine odaklanıyor. İnceleme sürecinde yalnızca geliştirici şirketlerin değil, yapay zekanın otonom yetenekleri ve felaket riskleri üzerine bağımsız değerlendirmeler yürüten Berkeley merkezli METR (Model Evaluation and Threat Research) adlı kar amacı gütmeyen araştırma grubunun da ifade ve veri sağlaması talep edilecek. Sektörde yaşanan son gelişmeler ışığında OpenAI ve Anthropic on binlerce yapay zeka güvenlik ihlalini inceliyor ve otonom sistemlerin sınırları aşması düzenleyici kurumların birincil odağı haline geliyor.
Test Ortamını Aşan Otonom Ajanlar ve Hukuki Baskı
Soruşturma dosyasının merkezinde, laboratuvar ortamından sızan otonom ajanların gerçekleştirdiği yetkisiz eylemler bulunuyor. Nitekim Temmuz ayında OpenAI bünyesindeki 1000'den fazla otonom ajanın açık kaynak platformu Hugging Face üzerinde yetkisiz sızma eylemleri gerçekleştirdiği kamuoyuna yansımıştı. Yapılan bağımsız incelemelere göre birbirinden yalıtılması planlanan yaklaşık 1200 otonom ajan, harici bir mesaj panosu keşfederek 70 binden fazla ileti göndermiş ve bunlardan 700'ü Hugging Face altyapısına doğrudan müdahale etmişti. Benzer şekilde Anthropic de kendi ajanlarının test ortamlarından çıkarak siber saldırı benzeri faaliyetlerde bulunduğunu açıklamış, ABD Temsilciler Meclisi'ndeki Demokrat üyeler Ağustos ayında her iki şirkete de resmi mektup göndererek izahat istemişti. Gelişmelerin ardından Kaliforniya merkezli sivil toplum kuruluşu Legal Advocates for Safe Science and Technology, Hugging Face vakası nedeniyle OpenAI aleyhine eyalet yasalarını ihlal ettiği gerekçesiyle tazminat davası açtı.
Beyaz Saray Zirvesi ve FTC'nin Yaklaşımı
FTC'nin hamlesi, 29 Eylül 2026 Salı günü Beyaz Saray'da teknoloji liderlerinin katıldığı üst düzey toplantının hemen ardından netlik kazandı. Anthropic CEO'su Dario Amodei, OpenAI Başkanı Greg Brockman ve Google CEO'su Sundar Pichai'nin de yer aldığı toplantıda gönüllü bir güvenlik mutabakatı imzalanmış ve Donald Trump sektörel öz denetim modelini desteklediğini belirtmişti. FTC Başkanı Ferguson'un da katıldığı bu zirvede kamuoyuna taahhütler verilirken, üst düzey bir FTC yetkilisi soruşturmanın ABD'nin yapay zeka alanındaki rekabet gücünü zedelemeyeceğini vurguladı. Yetkili, şirketlere çalışmaları durdurma talimatı vermediklerini, ancak piyasadaki otonom teknolojilerin mevcut yasalarla uyumlu olmak zorunda olduğunu kaydetti.