İçindekiler
Yapay zeka müzik üreticisi Suno, iki ayrı ve kapsamlı davayla karşı karşıya. Elvis Presley'nin müzik haklarını elinde tutan grup ile Eminem'in kataloğunun büyük bölümünü yöneten Eight Mile Style, 6 Kasım Cuma günü Kuzey Kaliforniya Federal Mahkemesi'nde ayrı dosyalar açtı. Davaların ortak iddiası aynı: Suno, sanatçıların sesini ve eserlerini izinsiz biçimde ticari ürüne dönüştürüyor.
Elvis davasında ne iddia ediliyor?
Authentic Brands Group, Raleigh Music Publishing ve diğer hak sahiplerinin açtığı 51 sayfalık dava, Suno'nun kullanıcıları Presley'in adını yazdığında üretilen parçaların sanatçının "zengin vokal tınısını" taklit ettiğini öne sürüyor. Şirket, telif ihlalinin yanında Tennessee eyaletinin 2024'te çıkardığı ELVIS (Ensuring Likeness Voice and Image Security) Yasası'nı da ihlal etmekle suçlanıyor.
Davada, kullanıcı "Elvis" yazdığında platformun onaysız çıktı ürettiği ve bu çıktının sanatçının imzası haline gelmiş ses özelliklerini kopyaladığı belirtiliyor. Şikâyette, Presley'in "Can't Help Falling in Love", "Don't Be Cruel", "All Shook Up" ve "Return to Sender" gibi eserlerinin de izinsiz kullanıldığı iddia ediliyor.
ELVIS Yasası neden kritik?
Tennessee'de 2024'te yürürlüğe giren yasa, eyaletin en ünlü hemşehrisinin adını taşıyor ve ABD'de türünün ilk örneği olarak gösteriliyor. Yasanın ayırt edici yanı, sorumluluğu yalnızca görüntüyü ticari amaçla kullananlarla sınırlamaması: bir kişinin sesini veya görüntüsünü izinsiz klonlamaya imkân veren araçları sağlayan şirketleri de kapsama alıyor. Bu nedenle dava, yalnızca Suno için değil, benzer üretken modeller geliştiren tüm şirketler için emsal oluşturabilir.
Eminem tarafı: yaklaşık 41 milyon dolarlık talep
Eight Mile Style'ın davası, Eminem'in 269 kompozisyonunun izinsiz kullanıldığı iddiasına dayanıyor. Şirket, her eser için 150 bin dolar, yani toplam 40,35 milyon dolar; ayrıca telif bilgilerinin kaldırılması nedeniyle 672 bin dolar talep ediyor. Bu, yaklaşık 41 milyon dolarlık bir talebe karşılık geliyor. Eminem'in kendisi davada taraf değil.
Her iki davada da avukatlar Richard Busch, Mark Block, David Niemierzycki ve Andrew Davis tarafından temsil ediliyor. Şikâyetlerde Suno'nun "sanatçıların kimliğini, emeğini ve yaratıcılığını makineye kodlayıp istikrarlı bir nakit akışına dönüştürdüğü" ifadesi yer alıyor.
Presley davasındaki en çok alıntılanan cümle ise şu: "Sıradaki Elvis gitarı eline almayacak." Avukatlar, platformun insan yaratıcılığını gereksiz hale getirmeye çalıştığını savunuyor.
Suno ne diyor?
Şirket, suçlamaları reddediyor. Billboard'a verilen yanıtta Suno, platformun "insanların yeni ve özgün müzik üretmesine yardımcı olmak için var olduğunu, kimsenin adı veya görüntüsü üzerinden ticaret yapmadığını" belirtti. Şirket, belirli sanatçı adlarını ve şarkıları içeren istemlere izin vermediğini, yüklenen ses ve sözleri üçüncü taraf sağlayıcılarla taradığını söylüyor. Daha önceki benzer bir davada Suno avukatları, sanatçı adlarının "icra edilen türün kısaltması" olarak kullanıldığını savunmuştu.
Bu ilk dava değil
Presley hak sahipleri geçen ay da Anthropic'e dava açmıştı: Claude'un 274 Presley şarkısıyla eğitildiği iddiasıyla 48,6 milyon dolar talep ediliyor. Müzik devleri UMG ve Sony de Suno'ya milyonlarca eserin izinsiz kullanıldığı gerekçesiyle dava açmış durumda. Jason Isbell ve diğer sanatçıların açtığı toplu dava ise ayrı bir hukuk hattı olarak sürüyor.
Neden önemli?
Bu davalar, yapay zeka müzik üreticilerinin iki cepheden birden sıkıştığı bir döneme denk geliyor: eğitim verisinin telifli olması ve üretilen çıktının sanatçı kimliğini taklit etmesi. ELVIS Yasası gibi eyalet düzeyindeki düzenlemeler, federal telif hukukunun boşluklarını doldurmaya çalışıyor. Sonuç ne olursa olsun, üretken müzik araçlarının "tür benzeri" ile "sanatçı taklidi" arasındaki çizgiyi nasıl tanımladığı mahkemelerde netleşecek.