Demokratlar Nvidia Soruşturması Başlattı: Huang-Trump Anlaşmasına 'Anayasaya Aykırı' Suçlama
Yazar: KOZBA
İçindekiler
ABD'de Demokratlar, Nvidia'nın Çin'e çip satışında Trump yönetiminin izlediği yol hakkında inceleme başlattı. Girişim, şirketin kurucusu Jensen Huang'ın CEO'luktan ayrılmasından saatler sonra geldi ve Temsilciler Meclisi ile Senato'nun iki önemli komisyonundan iki isim tarafından yürütülüyor.
Mektubu kim yazdı?
İnceleme talebi, Temsilciler Meclisi Vergi ve Gelir Komisyonu'ndaki en üst düzey Demokrat olan Temsilci Richard Neal (Massachusetts) ile Senato Finans Komisyonu'ndaki en üst düzey Demokrat Senatör Ron Wyden'den (Oregon) geliyor. İkili, Ticaret Bakanı Howard Lutnick'e gönderdikleri mektupta, Nvidia'nın Çin satışlarına ilişkin kayıtların korunmasını istedi. Muhalefet partisi olarak soru sorabiliyorlar ancak yanıt alma zorunluluğu getiremiyorlar.
Mektuptaki "şema" anlatımı
Mektup, süreci şöyle tarif ediyor: Başkan Trump, Tayvan'da üretilen Nvidia H200 çiplerinin Çin'e satışına, önce ABD'ye gönderilmesi koşuluyla onay verdi. Çipler ABD'ye vardığında uygulanan tarife, mektuba göre "Nvidia'nın Çin satışlarından pay almanın, anayasaya aykırı görünen bir ihracat vergisi sistemi üzerinden" işletilmesi anlamına geliyordu. Ardından Ticaret Bakanlığı ihracat lisansını verdi.
Gelir paylaşımı düzeni aslında kamuya açık: Ağustos 2025'te Nvidia ve AMD, Çin'e çip satışından elde ettikleri gelirin yüzde 15'ini ihracat lisansı karşılığında ABD hükümetiyle paylaşmayı kabul etmişti.
Asıl sorular Megaspeed ve zamanlamaya dair
Mektubun en ağır bölümü, Singapur merkezli Nvidia müşterisi Megaspeed'e ilişkin. Demokratlar, ABD istihbaratının Megaspeed ve şirketle ilişkilendirilen Alice Huang konusunda bilgilendirdiği iddia edildikten sonra Ticaret Bakanlığı'nın bu şirkete çip alımına neden devam ettiğini soruyor. Aynı soru, listelenen adreslerinde fiziksel varlığı bulunmayan diğer Asya şirketlerine verilen izinler için de geçerli.
Mektup ayrıca Nvidia'nın Trump projelerine yaptığı 26 milyon dolarlık bağışı gündeme getiriyor; ihracat anlaşmasının, Başkan'ın Huang'ın "kırılgan konumunu" öğrenmesinin ve söz konusu bağışların ardından onaylanması arasındaki sıralamayı sorguluyor. Bu, soruşturmanın yalnızca Nvidia'ya değil, yönetime de yöneldiğini gösteriyor.
Bu ikinci Kongre girişimi
Nvidia'nın Çin satışlarına ilişkin bu, iddia edilen casusluk ilişkisi ortaya çıktığından bu yana açılan ikinci Kongre incelemesi. Cumhuriyetçilerin liderliğindeki grup; Temsilciler Meclisi Çin Komünist Partisi Seçkin Komitesi, Dış İlişkiler Komitesi ve İstihbarat Komitesi başkanlarından oluşuyor. Bu grup Huang'dan kapalı kapılar ardında tanıklık yapmasını istemiş, gönüllü kabul etmemesi halinde mahkeme celbiyle tehdit etmişti.
Huang, istifasının ardından perşembe günü tanıklık yapmayı kabul etti. Şirket, CEO koltuğuna geçici olarak mali işler direktörü Colette Kress'i getirdi.
Nvidia ve piyasalar ne diyor?
TechCrunch'ın haberine göre Nvidia, Demokratların mektubuna ilişkin henüz kamuya açık bir yanıt vermedi. Soruşturmanın somut bir yaptırım üretmesi için Kongre'nin çoğunluk kontrolü gerekiyor; mevcut tabloda Demokratların elindeki araç, kayıtların korunmasını talep etmek ve kamuoyu baskısı kurmakla sınırlı. Yine de süreç, şirketin yeni yönetiminin ilk haftalarında Çin satışları dosyasının masada kalacağını gösteriyor.
Neden takip etmeli?
Bu dosya üç ayrı hattı birleştiriyor: yapay zeka çiplerinde ihracat kontrolü, Beyaz Saray ile çip üreticileri arasındaki gelir paylaşımı düzeni ve kurumsal yönetim krizi. H200 gibi modellerin Çin'e akışı, yalnızca Nvidia'nın gelir tablosunu değil, ABD'nin yapay zeka hesaplama gücünün nerede toplanacağını da etkiliyor.
Önümüzdeki adımlar net: Ticaret Bakanlığı'nın kayıtları koruyup korumayacağı, Cumhuriyetçi komitelerin kapalı oturumundan ne çıkacağı ve Megaspeed'e verilen izinlerin gözden geçirilip geçirilmeyeceği. Üçü de önümüzdeki haftalarda yanıt bulacak sorular.
Özet
- İnceleme: Temsilci Neal ve Senatör Wyden, Ticaret Bakanlığı'ndan kayıtların korunmasını istedi.
- Odak: H200 ihracat lisansı, tarife üzerinden alınan pay ve Megaspeed'e verilen izinler.
- İkinci hat: Cumhuriyetçi komiteler Huang'ın kapalı oturumda tanıklık etmesini sağladı.
- Yetki sınırı: Demokratlar soru sorabiliyor, yanıt zorunluluğu getiremiyor.