İçindekiler
Anthropic, Claude Code'a sessiz ama maliyet açısından önemli bir özellik ekledi: boşta sıkıştırma (idle compaction). Claude Code v2.1.299 sürüm notlarında öne çıkan özellik sayesinde, 200 bin token'ı geçen bir konuşma yaklaşık 54 dakika boşta kalırsa oturum bir saatlik prompt cache süresi dolmadan özetleniyor. Böylece geri döndüğünüzde tüm konuşma baştan işlenmiyor.
Problem: süresi dolan prompt cache
Prompt cache, bir isteğin ön ekini sunucu tarafında saklayarak sonraki turları ucuzlatır. Kaydın ömrü 5 dakika ya da 1 saat olabilir. Cache süresi dolduktan sonra attığınız ilk mesaj, tüm bağlamın yeniden cache'e yazılmasını gerektirir; bu yazma işlemi giriş fiyatının 1,25-2 katı, cache'ten okuma ise 0,05 katı üzerinden ücretlendirilir. 500 bin token'lık bir oturumda bu fark ciddi bir maliyet demek.
Özellik ne zaman devreye giriyor?
Anthropic'in ayarlar dokümanına göre beş koşulun aynı anda sağlanması gerekiyor:
- Etkileşimli bir terminal oturumunda olmanız,
- konuşmanın 1 saatlik prompt cache ömründe olması,
- Claude Code'un özellik bayraklarını Anthropic'ten alabilmesi,
- bağlamın token eşiğini geçmesi (varsayılan 200.000 token),
- son istekten yaklaşık 54 dakika geçmesi ve bilgisayarın uyanık olması.
Özellik çalıştığında oturumda "Compacted while idle, before the prompt cache expired" satırı görünüyor; başka bir uyarı verilmiyor.
Sürüm sürüm ne değişti?
Davranış ilk olarak v2.1.286'da (30 Eylül 2026) geldi: başlangıçta ne kapatma ayarı ne de uyarı vardı ve kayıt "manuel" sıkıştırma gibi etiketleniyordu. v2.1.290'da (5 Ekim) idleCompaction ayarı ile CLAUDE_CODE_IDLE_COMPACT_MIN_TOKENS ortam değişkeni eklendi ve tetikleyici "auto" olarak işaretlendi. v2.1.299 sürüm notlarında ise özellik açıkça duyuruldu ve 121 düzeltmeyle birlikte yayınlandı.
Nasıl kapatılır?
Oturum bağlamınızın bir özetle değiştirilmesini istemiyorsanız ~/.claude/settings.json (veya proje yerel ayar dosyası) içine şunu ekleyin: {"idleCompaction": false}. Bu ayar yalnızca boşta sıkıştırmayı kapatır; limit yaklaşınca çalışan normal otomatik sıkıştırma devam eder. Eşiği yükseltmek isterseniz CLAUDE_CODE_IDLE_COMPACT_MIN_TOKENS değişkenini kullanabilirsiniz.
Ödünç verilen şey: kesin bağlam
Dikkat edilmesi gereken nokta şu: boşta sıkıştırma, daha ucuz bir devam turu karşılığında sizi kesin bağlamdan feragat ettirir. Özet; verdiğiniz talimatların tamamını ve önceki ifadelerinizin ayrıntısını korumaz. Uzun bir görevin ortasında oturumu bir saat boş bırakacaksanız, dönüşte oturumun özetlendiğini bilerek devam edin.
Kontrol etmenin yolu
Claude Code v2.1.251 ve sonrasında /usage ekranındaki "Prompt cache (main)" satırı, oturumun 1 saatlik mi yoksa 5 dakikalık mı ömürde olduğunu gösteriyor. 5 dakikalık cache'te bu özellik pratikte hiç çalışmıyor; API anahtarıyla veya bulut sağlayıcı üzerinden çalışan oturumlarda varsayılan ömür 5 dakika olduğu için boşta sıkıştırma devreye girmiyor.
Maliyet etkisi neden bu kadar önemli?
Uzun oturumlarda cache isabeti, maliyetin belirleyici kalemi. Cache'ten okuma 0,05 kat üzerinden ücretlendirilirken, süresi dolmuş bir bağlamı yeniden yazmak 1,25 ile 2 kat arasında fiyatlanıyor. Yani aynı 500 bin token için ödeyeceğiniz tutar, cache sıcak mı soğuk mu olduğuna göre onlarca kat değişebiliyor. Boşta sıkıştırma tam da bu noktada devreye giriyor: özet, yeniden yazılacak veri hacmini küçültüyor.
Kimler etkileniyor?
Özellik en çok abonelikle çalışan, uzun görevleri parça parça yürüten ve terminali saatler boyunca açık bırakan geliştiricileri ilgilendiriyor. 200 bin token eşiğinin altında kalan oturumlar hiç etkilenmiyor; oturumu kapatıp yeni bir sohbet başlatanlar da bu davranışla pratikte karşılaşmıyor.