İçindekiler
Amazon, alışveriş yapanların sitesinden hiç ayrılmasına gerek kalmamasını sağlayacak bir veri projesi üzerinde çalışıyor. Reuters'ın incelediği iç belgeye göre "World Product Graph" adlı girişim, Amazon'un satışa sunduğu ya da sunmadığı neredeyse tüm ürünlerin bilgisini toplamayı amaçlıyor.
Projenin amacı ne?
Fikir basit ama etkisi büyük: ürün araştırmasını Reddit veya Google'da yapmak yerine Amazon'da yapılmasını sağlamak. Kullanıcı Amazon'da satılmayan bir ürünü arasa bile sonucun Amazon sayfasına düşmesi hedefleniyor. Belgeye göre proje, markaların ürünlerini kendi sitelerinde nasıl düzenlediğinin keşfedilmesine dayanıyor; bu da diğer perakendecilerin sitelerinin taranmasını gerektirebilir.
Asıl hedef: yapay zeka alışveriş ajanları
Projenin ikinci ve belki daha kritik işlevi, kullanıcı adına alışveriş yapan yapay zeka ajanlarına karşı konumlanmak. Amazon, en geniş ürün verisi deposuna sahip olursa, ajanların ürün ararken Amazon'un dizinini kullanmak zorunda kalacağı ve böylece botlarla alışveriş yapan kullanıcıların da Amazon sayfalarına geleceği değerlendiriliyor.
Bu yön, Amazon'un geçen yıl başlattığı "Shop Direct" özelliğiyle de uyumlu: harici satıcıların ürünleri Amazon üzerinde listeleniyor ve satın alma Amazon aracılığıyla yapılıyor. Aynı çizgide "Buy for Me" hizmeti de bulunuyor.
Rufus sorunu: "birçok yanıt yanlış veya eksik"
Belge, Amazon'un yapay zeka alışveriş asistanı Rufus'un (Mayıs'tan bu yana "Alexa for Shopping" adıyla anılıyor) bilinen sorunlarını da kabul ediyor. Reuters'ın aktardığına göre iç dokümanda "Rufus'un birçok yanıtı olgusal olarak yanlış veya eksik" ifadesi yer alıyor ve kullanıcıların hataları sıklıkla fark edemediği belirtiliyor.
Dokümanda ayrıca kullanıcıların Rufus ile haftada yaklaşık 83 milyon arama yaptığı ve bu aramaları çalıştırmanın "pahalı" olduğu ifade ediliyor. Daha fazla veri eklemenin sistemin doğruluğunu artıracağı ve daha ucuz modellerin kullanılmasına imkân vereceği öngörülüyor.
Amazon ise Reuters'a verdiği yanıtta kullanım rakamlarının "önemli ölçüde güncelliğini yitirdiğini" savundu ve kendi verilerine göre Alexa for Shopping'in küresel olarak yaklaşık yüzde 97 doğrulukta çalıştığını belirtti. Şirket ayrıca "taslak, güncelliğini yitirmiş belgelerin eksik bir tablo çizebileceğini" ve böyle bir belgenin varlığının güncel planları yansıtmayabileceğini söyledi.
Zaman çizelgesi ve belirsizlikler
Reuters, planın uygulanıp uygulanmayacağının ve ne zaman uygulanacağının net olmadığını, ancak belgede 1 Ekim 2027 tarihli bir yayın hedefi bulunduğunu aktarıyor. Belgede Coca-Cola ve Bayer gibi markaların ürün verisi sağlayan taraflar arasında sayıldığı da belirtiliyor.
SEO ve e-ticaret açısından neden önemli?
Bu tür bir ürün grafiği, ürün sayfalarının görünürlük kurallarını değiştirebilir. Arama trafiği giderek yapay zeka yanıtlarına kayarken, ürün verisini yapılandırılmış ve makine tarafından okunabilir biçimde yayınlayan markalar ajanların tercih ettiği kaynak haline geliyor. Buna karşılık ürün bilgisini yalnızca kendi sitesinde tutan ve yapılandırılmış veri kullanmayan satıcılar, ajan çağında görünmez kalma riski taşıyor.
Plan hayata geçerse rekabetin merkezi "kim daha çok ürün satıyor" sorusundan "kimin ürün verisi daha güvenilir ve erişilebilir" sorusuna kayacak. Türkiye'deki e-ticaret ekipleri için pratik karşılığı net: ürün şeması, stok ve fiyat verisinin tutarlılığı artık yalnızca SEO değil, ajan görünürlüğü meselesi.
Yapılandırılmış veri neden kritik hale geliyor?
Bir yapay zeka ajanı ürün ararken sayfayı insan gibi okumuyor; fiyat, stok, varyant ve kargo bilgisini makine tarafından okunabilir alanlardan çıkarıyor. Bu alanlar eksik ya da tutarsızsa ajan ürünü listelemek yerine atlıyor. World Product Graph gibi projelerin yönü de bu mantığa dayanıyor: geniş ve tutarlı ürün grafiğine sahip olan taraf, ajanların varsayılan kaynağı oluyor.
Uygulamada bu, ürün sayfalarında schema.org işaretlemesinin eksiksiz olması, fiyat ve stok bilgisinin sayfa metniyle birebir uyuşması ve varyant yapısının net tanımlanması anlamına geliyor. Küçük görünen bu detaylar, ajan trafiğinde görünür olup olmamayı belirliyor.
Rakip perakendeciler için risk
Amazon'un planı, ürün kataloğunu dışarıya açmayan perakendeciler için yapısal bir risk taşıyor. Ürün bilgisi taranabilir değilse grafiğe girmiyor; grafiğe girmeyen ürün ise ajan yanıtlarında görünmüyor. Bu, kısa vadede trafik kaybı, uzun vadede ise ürün keşfinde tamamen görünmezlik anlamına gelebilir.
Reuters'ın aktardığı belirsizlikler de önemli: projenin uygulanıp uygulanmayacağı ve ticari etkileri henüz net değil. Ancak yön açık. Ürün verisi artık yalnızca bir katalog dosyası değil, yapay zeka çağında dağıtım kanalının kendisi.